Ένας ύμνος στον Άπολι... στους τόπους που ζουν οι άπολεις...                                               

 

  Οι άπολεις αυξάνονται στην σύγχρονη μητρόπολη καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι αποεδαφοποιούνται. Χωρίς χαρτιά, πρόσφυγες ,μετανάστες, άνεργοι, άστεγοι , περιθωριακές ομάδες , ζουν ως εξόριστοι στη μεταμοντέρνα μητρόπολη ,στα κενά της. Τα αποκομμένα αυτά περιβάλλοντα είναι διάσπαρτα, μεταβαλλόμενα και ρευστά, καθώς τα παράγει η ίδια η πόλη και οι μετασχηματισμοί της. Κενοί χώροι στο κράτος του δικαιώματος και γενικότερα στην ιδέα του ανήκειν . Στους τόπους αυτούς οι οποίοι λειτουργούν σαν καταφύγια μέσα στην πόλη, ακυρώνεται ο λόγος του αρχιτέκτονα και παράγεται ένας άλλος λόγος, αυτός της εφήμερης, ρευστής ,σωματικής κατοίκησης. Κατά την κατοίκιση αυτή αναπτύσσονται χαρακτηριστικά κοινοτικής ζωής· και οι τόποι αυτοί δημιουργούν ένα άλλο δίκτυο που απλώνεται από την καρδιά της πόλης ως την μακρινή της περιφέρεια.
Ο αρχιτέκτονας και ο καλλιτέχνης συχνά παίρνουν τα χαρακτηριστικά του άπολι καθώς βρίσκονται εν κινήσει και συχνά εκτοπίζονται από τους θεσμούς αμφισβητούμενοι στο τοπίο της κοινωνικό ,πολιτιστικό, οικονομικό Ο διανοούμενος για να αναζητήσει αυτές τις νέες χωρικές συνθήκες της μητρόπολης, για να προσδιορίσει εκ νέου τον χώρο και τον τόπο , εξορίζεται στις τοποθεσίες όπου κατοικούν οι άπολεις. Εκεί, παράγονται νέες ταυτότητες και συγκατοικήσεις και η φυγή από την πόλη και το πολιτικό γίνεται μέσα στην καρδιά της. Το σημαντικό είναι ότι σ αυτούς τους τόπους νέες χωρικές, εφήμερες διάσπαρτες σχέσεις αναπτύσσονται. Με αφορμή αυτή την έκθεση το έργο που δημιουργούμε βασίζεται στην περιπλάνηση και στη συνέχεια στην εφήμερη κατοίκηση μας-δράση σ' αυτούς τους τόπους. Επιλέγουμε κοινότητες με τις οποίες εμπλεκόμαστε και δρούμε ως καταλύτες. Το Κέντρο Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο στο Λαύριο, (ένα πανόπτικο κτήριο το οποίο χωρικά εμπεριέχει τον εγκλεισμό , το παζάρι το οποίο αναπτύσσεται στην πρώην κορεάτικη αγορά και στους γύρω δρόμους, οι αυτονομημένες καταλήψεις του κέντρου, η περιοχή της Μενάνδρου και της Πλατείας Κουμουνδούρου, διάφορα διάσπαρτα καφενεία μεταναστών , αλλά και χώροι που μαζεύονται οι queers της πόλης, είναι μερικοί απ' αυτούς τους τόπους που διερευνούμε με την άμεσή εμπειρική μας δράση.
Στους τόπους αυτούς δημιουργούνται χώροι μετάφρασης. Η ανομία, η μετανάστευση, η διασπορά ,και η μετάλλαξη που συμβαίνει στους δεδομένους χώρους-τόπους, που συχνά χαρακτηρίζονται και με μια επικινδυνότητα, γίνεται το υλικό μας για την αποδόμηση του χάρτη της πόλης. Η επανατοποθέτηση των -από εμάς εκ νέου- αναπαριστώμενων χωρικών τοπίων σε έναν νέο ψυχογεωγραφικό χάρτη εμπεριέχει τον χρόνο και τον χώρο που έχουμε βιώσει. Κάνοντας μιαν αναγωγή σ' αυτή τη δράση και την εμπειρία, θα λέγαμε ότι έτσι γίνεται η χαρτογράφηση της δικής μας “Άπολις Αθήνας”. Οι κατευθύνσεις, οι διαδρομές και τα κομβικά σημεία που καταγράφουμε γίνονται το μετα-επίπεδο και το νευρικό σύστημα της δράσης. Ο χάρτης γίνεται μία στρατηγική καταγραφής της εμπειρίας.
Αφηρημένα αναθηματικά γλυπτά εμπνευσμένα από την αρχαία θεότητα Αρτέμιδα, θεά της ετερότητας ,φτιαγμένα για να τρώγονται, γίνονται το αντάλλαγμα εμπιστοσύνης μεταξύ ανθρώπων . Αυτό το αντικείμενο-αντάλλαγμα , σύμβολο φιλοξενίας γίνεται ο λόγος της συνδιαλλαγής μας με τους ανθρώπους που "λιμνάζουν" για λίγο στα κομβικά σημεία-τόπους που επανατοποθετούμε πάνω στο χάρτη. Σε αντάλλαγμα του φαγώσιμου αναθηματικού γλυπτού που προσφέρουμε στα μέλη της εξορισμένης κοινότητας, εκείνοι μας προσφέρουν επιλεγμένα αντικείμενα . Ο ρόλος του ξένου εδώ είναι διφορούμενος καθώς ο άπολις-ξένος για τον συγκεκριμένο χρόνο μετατρέπεται σε αυτόν που θα μας φιλοξενήσει, εφήμερα. Στην έκθεση εκτός από τον χάρτη θα παρουσιαστούν τα αντικείμενα-δώρα , καθώς και οι κενές χάρτινες φόρμες των φαγώσιμων αναθηματικών γλυπτών. Το project είναι σε συνεχή εξέλιξη και μετασχηματισμό. Η εικαστική ματιά, η αρχιτεκτονική άποψη, η θεωρητική επιστασία και η εμπειρική κατάσταση εδώ συνευρίσκονται.

(Για το συγκεκριμένο project -δράσεις, έργα και κείμενα- που παρουσιάζεται στην Ελληνοαμερικάνικη Ένωση συνεργάστηκαν οι Πέγκυ Ζάλη, Ελένη Τζιρτζιλάκη και Άννα Τσουλούφη-Λάγιου.)

_κείμενο                

_δράση 1η  

_δράση 2η  

_φωτογραφίες από την έκθεση

_δράση 1η  
Κέντρο Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο στο Λαύριο . Κυριακή πρωί, 11 Νοεμβρίου 2006.

  Πήγαμε στο Λαύριο από την Αττική οδό έχοντας μαζί μας ένα μεγάλο καίηκ που είχαμε φτιάξει μέσα στη κατασκευή από χαρτί που ήταν αναπαράσταση της θεάς Αρτέμιδας . Η απόσταση είναι περίπου 55 χιλιόμετρα ,τώρα πηγαίνεις πολύ πιο σύντομα από πριν μπαίνοντας στο κανάλι της Εθνικής οδού. Το λεωφορείο το οποίο συνήθως χρησιμοποιούν οι φιλοξενούμενοι στο Κέντρο, πηγαίνει από τον παλιό δρόμο και κάνει όλες τις στάσεις. Το ταξίδι σ αυτή την περίπτωση διαρκεί περίπου δύο ώρες. Το επίσημο Κέντρο Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο λειτουργεί από το 1955 και βρίσκεται πολύ κοντά στην κεντρική πλατεία. Είναι ένα κτίριο μπλοκ με τρεις πτέρυγες σε κακή κατάσταση. Υπεύθυνος φορέας είναι ο Eλληνικός Ερυθρός Σταυρός. Επιχορηγείται μόνιμα από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας στο οποίο υπάγεται από τοπ 1998, προηγουμένως υπαγόταν στο Υπουργείο Δημόσια Τάξης. Παρέχεται δωρεάν διαμονή, διατροφή (κακής ποιότητας) και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη . Δεν παρέχεται καμιά οικονομική βοήθεια ούτε άδεια εργασίας . Στο χώρο γίνονται κατά περιόδους μαθήματα ελληνικών .Οι φιλοξενούμενοι στο Kέντρο είναι σε αναμονή της παροχής ασύλου .


 
  Προσφέραμε το καίηκ στην πτέρυγα των αφγανών και εκείνοι μας πρόσφεραν τσάι και ως αντάλλαγμα μας έδωσαν δύο λευκά μαντήλια που είχαν φέρει από το Αφγανιστάν. Συζητήσαμε μαζί τους για τις δυσκολίες ως προς την παροχή ασύλου, τα κλειστά σύνορα, την εγκατάλειψη του χώρου του Κέντρου. Συναντήσαμε κάποιους από τους φιλοξενούμενους στον εξωτερικό χώρο. Καθόντουσαν έξω γονατιστοί και συζητάγανε , δεν υπήρχε κανενός είδους κάθισμα μόνο ένα σκουριασμένο παιχνίδι που σε κανέναν δεν χρησίμευε,. το κτίριο ήταν σε εγκατάλειψη, τοίχοι κιτρινισμένοι από την πολυκαιρία ,υγρασία, σωλήνες σκουριασμένοι .



 Αρχικά μας υποδέχθηκε ο φιλοξενούμενος από το Αζερμπαιτζάν που τον είχαμε συναντήσει δύο χρόνια πριν στο καροτσάκι .Ήταν καλά και ήταν από τους λίγους που όπως μάθαμε είχε πάρει άσυλο και σε λίγο θα έφευγε από το Κέντρο, εκείνος μας πήγε στο δωμάτιο που ήταν οι αφγανοί .Ο Σουλτανί ,ο Χουσειν , ο Χαμπίμπι και ο Ραομίν . Τους εξηγήσαμε την ιδέα μας για την ανταλλαγή, τον συμβολισμό και την αναφορά στην θεά Άρτεμι ,σε σχέση με το καίηκ που είχαμε φέρει. Αμέσως δύο από αυτούς πήγαν σε ένα άλλο δωμάτιο και μας πρόσφεραν ως δώρο μαντήλια τα οποία είχαν φέρει από το Αφγανιστάν, στη συνέχεια μας πρόσφεραν τσάι, καθίσαμε στο πάτωμα και απλώσαμε το καίηκ. Συζητάγαμε γύρω από τα καθημερινά τους προβλήματα ,για το φαγητό το οποίο είναι χάλια ,γι αυτό μαγειρεύουν συνήθως μόνοι τους , σε κάθε περίπτωση το φαγητό το φέρνουν στο δωμάτιο, ποτέ δεν τρων στο εστιατόριο, για το θέμα του ασύλου , και τα δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην Ελλάδα αλλά και στις άλλες χώρες ,_Τώρα όλες οι ευρωπαικές χώρες είναι ίδιες δεν ξέρουμε που να πάμε.. Δεν θέλουμε να γυρίσουμε πίσω. Τα πράγματα έχουν χειροτερέψει . κάποιοι που πήγαν, το μετάνιωσαν και θέλουν να γυρίσουν πίσω. Τα χρήματα για να έλθεις έχουν αυξηθεί 7000 έως 8000 ευρώ. Μπορείς να έλθεις και χωρίς να πληρώσεις αλλά είναι πολύ δύσκολο…

_δράση 2η    
Παζάρι στο τέρμα της οδού Ερμού. Κυριακή πρωί 18 Νοεμβρίου.

 

 Η δεύτερη δράση έγινε στο παζάρι στο τμήμα που βρίσκεται στο τέλος της οδού Ερμού, στην πρώην κορεάτικη . Πήγαμε με τρία καίηκ σε διαφορετικές κατασκευές γλυπτά τις οποίες είχαμε τοποθετήσει σ ένα καρότσι. Οι πωλητές –πωλήτριες αποτελούν μια κοινότητα η οποία λειτουργεί σύμφωνα με δικούς της νόμους . Η ανταλλαγή λειτούργησε εντυπωσιακά καθώς με μεγάλη χαρά έπαιρναν το καίηκ και μας πρόσφεραν κάθε λογής δώρα τα οποία έχουμε μεταφέρει στον χώρο της έκθεσης .

_φωτογραφίες από την έκθεση